مصاحبه، فعال اسلام گرای تاجیک: وضعیت روحانیون تاجیک امروز به مراتب بدتر از دوره شوروی است

کارشناس و فعال اسلام گرای تاجیک در مصاحبه با خبرنگاران گفت: در دوران شوروی، با وجود آن همه فشارها، ولی روحانیت و علما این اندازه وضعیت سخت و اسفبار که امروز دارند را نداشتند.

مصاحبه، فعال اسلام گرای تاجیک: وضعیت روحانیون تاجیک امروز به مراتب بدتر از دوره شوروی است

به گزارش گروه بین الملل خبرنگاران، در جوامع سنتی و اسلامی آسیای مرکزی، روحانیون و علمای دینی از جایگاه ویژه ای در جوامع اسلامی و سنتی آسیای مرکزی برخوردارند. در طول تاریخ این منطقه نیز از آنجایی که این روحانیون منشا تحول و جریان سازی در جوامع منطقه بوده اند، چالش های زیادی با مهاجمین و حکام مستبد تاریخ داشته اند. از دوره هجوم مغول گرفته تا سلطه روسیه تزاری و به ویژه حاکمیت اتحاد جماهیر شوروی و ایدئولوژی کمونیستی. با این وجود، می توان ادعا کرد که پس از استقلال جمهوری ها، آزادی های نسبتا بیشتری به این روحانیون اعطا شده است. با این حال اما در برخی جمهوری ها همچنان مسائل بسکمک در قبال برخی روحانیون وجود دارد. این مسائل بعضا در قالب خانه نشینی، محدودیت های سیاسی و حتی زندانی شدن بروز و ظهور یافته است. یکی از این جمهوری ها تاجیکستان است که با مسائل و مسائل بسیار زیادی در زمینه جریان های اسلامی از سال 2015 به بعد روبرو بوده است. به همین دلیل مصاحبه ای را با آقای محمدسعید رضایی ترتیب داده ایم. ایشان از روحانیون و عالمان دینی تاجیک هستند که از اعضای ارشد حزب نهضت اسلامی تاجیکستان (مسئول بخش فرهنگی) نیز می باشند. آقای محمدسعید رضایی همچنین نویسنده ده ها مقاله در زمینه امور دینی و مذهبی و کارشناس برنامه های تلویزیونی نظیر اسلام و دنیاگرایی، سیرت سیاسی پیامبر (ص) و خانواده در پرتو دین نیز هستند.

خبرنگاران:روحانیون و علمای تاجیک امروز در چه وضعیتی به سر می برند؟ آیا اجازه فعالیت آزادانه علمی و اسلامی را دارند؟

رضایی: بنده به عنوان یک روحانی، خادم دین خدا و فرد مطلع به معارف اسلامی خدمتتان عرض می کنم که روحانیون و علمای دین در تاجیکستان در وضعیت بسیار سختی به سر می برند. اینجانب شاهد دو دوران هستم؛ از دهه هشتاد میلادی قرن 20 که اوج حاکمیت کمونیست ها و به اصطلاح بی خدایان بود، تا به امروز که حدود دو دهه از قرن 21 می گذرد و کمونیسم هم شکست خورده و کشورهای اسلامی از زیر سلطه شوروی استقلال یافته و به آیین و فرهنگ اصلی خود برگشته اند. اما باید یادآور شد که در دوران شوروی، با وجود آن همه فشارها، ولی روحانیت و علما این اندازه وضعیت سخت و اسفبار که امروز دارند را نداشتند. امروز مساجد و مقدسات اسلامی به حدی تحقیر و مورد اهانت قرار می گیرند که در دوران شوروی هرگز چنان نبود.

فعلا چیزی از ابتدای زمان شوروی نمی گویم، اما همین قدر می دانم که بعد از تحکیم پایه های قدرت شوروی، به یک حدی، قانون محوری وجود داشت. لازم است یادآور شوم که در شوروی، اصلی بود به نام جدایی دین از دولت. فعلا می گذریم از درستی و یا نادرستی آن، ولی در آن زمان، بنا به همین اصل، واقعا دولت در شئون دینی مردم کاری نداشت، یعنی دولتمردان به مساجد و اماکن مقدس مسلمانان و روحانیت کاری نداشتند. اما امروز و بعد از به اصطلاح اسقلال، با اینکه چنین اصلی یعنی جدای دین از دولت در قانون وجود دارد، اما دولت به حدی در شئون دینی مردم دخالت می کند که حد و مرزی ندارد و علما و امام جماعت ها در داخل مساجد مورد انواع توهین ها و اهانت های مقامات به نام انتظامی و امنیتی قرار می گرند و تحقیر می شوند. و دردآور اینجاست که روحانیت جایی برای شکایت ندارند، و اگر شکایتی هم بکنند، به اهانت کننده ارتقای مقام داده می شود.

محدودیت در تمام ابعاد فعالیت های اسلامی جاری است. اشخاصی که بعد از استقلال در دانشگاه های اسلامی و کشورهای مسلمانی تحصیل نموده اند، در تعقیب نهاد های امنیتی قرار دارند. عده زیادی از آنها در زندان ها به سر می برند و شماری دیگرشان بیرون از وطن آواره هستند. روحانیت و علمای اسلامی با اتهامات گوناگون از اتهام به عضویت در جماعت تبلیغ، سلفی گری و اخیرا به علت عضویت در حزب نهضت اسلامی، به بیست تا بیست و هشت سال زندان محکوم شده اند که نمونه شاخص آن ها مولوی محمدعلی فیض محمد روحانی برجسته و رئیس شعبه نظارتی حزب نهضت، وداملا زبیدالله رازق، عالم و رئیس مجمع علما، داملا سعد الدین رستم، داملا نعیم جان سمیع اف، عضو شورای عالی حزب نهضت و ده ها نفر دیگر از علمای اسلامی و نوجوانان تحصیل نموده، به اتهام های ساخته و بافته، زندانی هستند. به علاوه، مقامات این علما را در زندان ها همراه با افراد متهم به عضویت در داعش - که به شدت با علمای معتدل و میانه رو دشمنی می ورزند - در یکجا نگاه می دارند که در مواردی به دست آن جنایتکارها، علمای ما کشته می شوند. ایشان سیدقیام الدین غازی، شیخ تیمور و چندین روحانی دیگر به دست همین اوباش به شهادت رسیدند.

خبرنگاران: آیا آمار و لیستی از علمای تاجیک که طی سال های اخیر (2015 به بعد) به طرز مشکوکی از دنیا رفته اند، یا در زندان اند، یا محدودیت فعالیت دارند و یا اینکه تبعید شده اند به خارج از کشور در دست دارید؟

رضایی: متاسفانه آمار دقیقی از روحانیون و علما که اخیرا به صورت مشکوک از دنیا رفته اند یا در زندان ها به شهادت رسیده اند، و همچنین دانشجویان علوم اسلامی که به علت محدودیت فعالیت های دینی و اسلامی در هجرت به سر می برند در دست ندارم، ولی می دانم خیلی زیادند، مخصوصا آنهایی که مورد پیگرد قرار دادند و به این علت در هجرت بسر می برند. حالا مسئولان ذی ربط در حزب نهضت اسلامی در صدد گردآوری آن هستند، وقتی تکمیل شد، در اختیار رسانه ها می گذاریم.

خبرنگاران:شورای علما یکی از نهادهایی است که در تاجیکستان می تواند نقش مهمی در زمینه حمایت از روحانیون ایفا کند. اما به نظر می رسد چنین نیست. علت این موضوع از نظر شما چیست؟

رضایی: شورای علما در تاجیکستان یک نهادی است که از هیج صلاحیتی در رابطه با حمایت از روحانیون برخوردار نیست. این نهاد، یک کپی است از دوران سابق شوروی و بلکه به عکس، از صلاحیت هایی که در دوران شوروی داشت هم کاسته شده و اختیاراتش در نظارت بر مساجد و آداب طهارت و نماز منحصر گردانیده شده است. عجیب آنکه این نهاد به جای ترغیب گران اسلام و حامیان مذهب و دین، یکی از مانع گذارن و بی توجه به برنامه های دینی و اسلامی شده است. علت به این جایگاه پایین رفتن این نهاد، عدم وجود افراد دانشمند در آن نیست، خیلی دانشمندان در سطح عالی آنجا کار و فعالیت می کنند، بلکه علت اصلی، وجود محدودیت ها از سوی حکومت بر این نهاد است که احدی جرات مخالفت با آن دستورات را ندارد.

موضوع دیگر، این فساد اداری است که اشخاص را به طبقه ها جدا نموده، خودی و بیگانه را به وجود آورده است که هر مساله از این زاویه حل و فصل می شود و نه قانون، اسلام و شریعت. وگرنه در جمهوری های همسایه مثل ازبکستان و قرقیزستان، همین شورای علما از روحانیون، اسلام و مقدسات مسلمانی سخت حمایت و پشتیبانی می کنند.

خبرنگاران:لطفا درباره وضعیت ایشان نورالدین توضیحاتی بفرمایید. چطور شد که ایشان با این محدودیت ها روبرو شدند؟ مگر ایشان جزو روحانیون برجسته تاجیکستان نیستند؟

رضایی: چرا نه؟ ایشان نور الدین جان، فرزند ارشد ایشان توره جان (رحمت الله علیه)، و تمام برادران و خانواده محترم شان جزو روحانیون برجسته و خدمتگذاران دین و ملت در تاجیکستان و بیرون از آن هستند. تنها خدمت های شایسته جناب قاضی داملا اکبرجان (معاون رئیس اپوزیسیون تاجیک، مرحوم استاد سید عبدالله نوری) در سرانجام دادن به جن گهای داخلی سال های 1992- 1997 و امضای سازشنامه صلح، کافی است تقدیر شوند و به فراموشی سپرده نشوند.

من این را به صراحت می گویم که این بزرگواران و بسکمک از روحانیون برجسته دیگر ما، همچنین اعضا و رزمندگان سابق مخالفین که سال ها است فعلا نه عضو نهضت هستند و نه در دولت خدمت می کنند، آنها در تاجیکستان در حال حاضر مثل گروگان نزد حکومت قرار دارند و در هر لحظه از آنها همچون سپر جنگی - که در قدیم از اسیران جنگی استفاده می شد - در مقابله با مخالفین استفاده می شوند. پایمال نمودن قرارهای سازشنامه صلح و رضایت ملی، حذف طرف دیگر، در اصل یک خیانت بزرگی تاریخی محسوب می شود، و البته عرض شود که هر قدر کوشش برای تحریف حقیقت آن شود، به همان انداره قانون شکنی ها افزایش می یابد و اشخاص بی گناه کشته یا زندانی و یا آواره می شوند.

مقامات تاجیکستان معتقد هستند با کنار زدن نهضت - طرف مؤثر صلح و وحدت و و در انزوا قرار دادن آن و روحانیون برجسته کشور، می تواند جنایات خود را سرپوش گذارده و حقیقت را از انظار مردم و جامعه دنیای پوشیده نگاه دارند. اما خوشبختانه امروز نهضت و دیگر مخالفین در خارج کشور گرد هم آمده و اپوزیسیون قدرتمندی را تشکیل داده اند. مخالفین، جایگاه سیاسی خود را مستحکم نموده، در برابر خلاف کاری های حکومت قد علم نموده، ملت شریف تاجیک و نیز جامعه دنیای را از عواقب بد اقدام های حکومت مطلع می سازند. از این رو، حکومت و دستگا های امنیتی و انتظامی کشور از مقابله با شکل گیری پرقدرت مخالفین و برای جلوگیری از تاثیر آن، خود را عاجز می بیند، و لذا از روحانیون برجسته و دیگر اشخاصی که در بالا اشاره کردم، اجبارا و با تهدید، طلب می کند، تا جلوی دوربین ها ایستاده و برای منحرف ساختن افکار عمومی، علیه مخالفین و هم رزمان سابقشان دروغ و تهمت و افترا زنند. اینجا مناسب است از یکایکی این بزرگواران همراه با به صبر دعوت کردنشان، معذرتخواهی کنم، زیرا کشور و ملت نیاز به دستگیری دارند و اپوزیسیون واجب می داند، تا کشور و ملت خود را کمک کند.

منبع: خبرگزاری تسنیم
انتشار: بروزرسانی: 22 آبان 1398 شناسه مطلب: 379

به "مصاحبه، فعال اسلام گرای تاجیک: وضعیت روحانیون تاجیک امروز به مراتب بدتر از دوره شوروی است" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مصاحبه، فعال اسلام گرای تاجیک: وضعیت روحانیون تاجیک امروز به مراتب بدتر از دوره شوروی است"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید